Doopgetuigen zijn voor een onderzoeker van groot belang, maar niet of veel minder voor de lezer van een rapport.
Een lastig probleem dat altijd zal blijven is dat doopgetuigen heel vaak genoemd worden als ‘patroniem’. De kans dat daardoor fouten ontstaan is groot. Is eenmaal een verkeerde conclusie getrokken en daarmee verder onderzoek gedaan, dan ontstaat een ‘onontwarbare knoop’.
Eén persoon kan bij vele personen doopgetuigen zijn, maar de naamgeving van zo’n persoon (in het doopboek) is vaak zeer sterk wisselend: Jan Jans, Johannes Jansz, Joan Jansz Boedegem etc etc. zijn dezelfde persoon
Binnen een aantal genealogie programma’s is het mogelijk om connecties te maken met andere personen, die niet noodzakelijkerwijs gekoppeld zijn als bloedverwant.
Indien een connectie gemaakt wordt tussen doopgetuige en dopeling (middels een ASSO tag) en de doopgetuige aan meerdere kinderen (dopelingen) wordt gekoppeld, dan wordt de naam van de persoon (dus de ingevoerde connectie) weergegeven (en niet de naam zoals die staat in het doopboek).
Jan Janszn. van Bodegom is doopgetuige bij xx
Maar … in de doopakte staat dat Johannes Janszn doopgetuige was (en niet Jan Janszn. van Bodegom) maar u weet vanuit de context cq. combinatie van doopgetuigen dat deze persoon ‘Jan Janszn van Bodegom’ moet zijn (hoewel dat niet in de akte staat).
Anders gezegd: de interpretatie van de onderzoeker wordt dan opgenomen.
Derhalve schrijf ik bij de werknotities van een persoon (die -tig keer doopgetuige is geweest) in chronologische volgorde de exacte namen, zoals ze in de doopakte staan, ook al is de naam van de persoon (op de kaart) anders dan de exacte naamvoering in de doopakte. Omdat op deze manier géén interpretatie wordt toegepast, is het mogelijk om later foutieve geïnterpreteerde brokjes informatie te verwijderen, zonder verstrikt te raken in (vergeten en foutieve) interpretaties van jaren geleden.
Het risico is groot dat interpretaties een eigen leven gaan lijden: geef daarom eventuele interpretatie altijd duidelijk aan, bijv.:
*1641 Frans Jeroene (van Bodegom) is doopgetuige bij (kleindochter) Lijsbeth Jans (Drieborn) op 4 juli 1641, dochter van Jan Jansz (Drieborn) en Annetje Fransdr (van Bodegom) (Delft NK 56 fol. 57).
*1649 Frans Jeroensz (van Bodegom) is doopgetuige bij (kleinzoon) Frans Jans Born (Drieborn) op 16 mei 1649, zoon van Annetje Fransz (van Bodegom) en Jan Jansz Born (Drieborn) (Delft NK 56 fol. 162).
Mogelijkheden voor het opnemen van doopgetuigen (naast de Connectie methode):
1. Plaats ze in het memoveld achter datum en plaats, dan kunnen ze (naar believen) ook worden afgedrukt. Voor het afdrukken van de memovelden, kijk naar de diverse opmaakmodules van de rapporten.
Rapporten -> Register rapport -> Opmaak (en kies voor ‘Definieer opmaak’)
Kijk dan bij Instelling (middenveld) klik op ‘Diversen’ en zet vinkje bij (of haal weg) bij ‘Inclusief memovelden’
Let op: als het memoveld ook gebruikt wordt voor andere doeleinden, dan wordt die informatie ook opgenomen in een rapport/export, tenzij deze – door plaatsing binnen bepaalde ‘haakjes’ – uitgesloten worden van rapport/export.
2. Maak bijv. een apart veld voor doopgetuigen (dit heeft voor mij de voorkeur)
Voorkeuren -> Gegeven -> klik op Nieuw en maak de instelling zoals hieronder
Locatie van het veld doopgetuigen op de kaart:
• A. Wilt u dat het veld ‘Doopgetuigen’ altijd standaard op IEDERE kaart komt, klik dan op Doopgetuigen (links)
Aan de rechterkant staat een kolom met de eerder gedefinieerde standaardvelden. Onder deze kolom staat de knop ‘Nieuw Doopgetuigen’. Klik daarop als u altijd dit veld op IEDERE kaart wilt hebben.
De volgorde van deze Standaardvelden ‘Gegeven’ kunt u instellen (verschuif het veld)
Bij rapportages kunt u kiezen of dit veld moet worden afgedrukt. (Kijk dan bij een rapport -> Opmaak)
• B. Wilt u dit veld NIET standaard op IEDERE persoonskaart plaatsen, maar individueel.
Bij de kaart waar u dit veld wilt hebben: Open de kaart, dan ziet u het venster ‘Wijzig persoon’.
Klik op ‘Gegeven’, klik daarna op Nieuw (in het bovenste gedeelte), daarna komt er een ‘uitschuifvenster’.
De volgorde van de velden (op persoonskaart en gezinskaart) kunt u zelf bepalen en daarmee de standaard instelling (zoals gedefinieerd bij ‘Velden voorkeuren’) overrulen’.
• C. Wilt u een veld ook ALTIJD op de gezinskaart laten zien, zoals hieronder getoond.
Voor verdere uitleg verwijs ik u naar het handboek, klik op het vraagteken links onder.
Wat betreft de getuigen bij huwelijk (deze zijn voor het onderzoek vaak van minder belang in vergelijking met doopgetuigen, behoudens bijv. huwelijksakten in bepaalde provincies).
Deze kunt u bijv. noteren bij het memoveld bij het huwelijk.
Maar vaak zijn er veel meer gegevens die uit een huwelijksakte komen en gaat voor het noteren van al deze gegevens mijn voorkeur uit naar Notities (bij het huwelijk).